یک جایی یک کسی گفته بود که براساس تحقیقات انجام گرفته – موثق یا ناموثقش را نمی دانم – 50 میلیون نفر از جمعیت 70 میلیون ایران روزی 5 ساعت از وقتشان را با دیدن تلویزیون صرف می کنند.

حالا سوال این است که چرا اثری از شرکت هایی مثل نیلسون در ایران نیست و مثلا در ژاپن که مردمش فقط 15 دقیقه آنهم به صورت سرو شده تلویزیون تماشا می کنند، فعالیت دارد؟

شرکت نیلسون امسال 83 ساله می شود. این نام برای برخی از دانشجویان رشته ارتباطات خیلی آشنا است. روش هایی که نیلسون در بررسی میزان مخاطبین رسانه ها به خصوص تلویزیون و بازکاوی علایقشان در تماشای برنامه ها و یا پیگیری رویدادها داشته و دارد، بدعت هایی جدید در این عرصه به حساب می آیند. نظریه پردازان مخاطب محور و رسانه محور پیش از تولد نیلسون هر چه در مورد تاثیر ورود رادیو و تلویزیون بر دنیای ارتباطات ایده و تئوری از خود درمی کردند، به در بسته می خورد، چون هیچ آمار مستند و مستدلی در مورد مخاطبین و تاثیرپذیرشان از این دو رسانه نوظهور در دست نبود.

البته محض اطلاع دوستان رسانه ای – و برای چسباندن افتخارات این شرکت به سینه طرفدران رشته بازاریابی و شاید هم تبلیغات –  عرض کنم که نیلسون در ابتدا کارش را با تحقیق بازار شروع کرده و به حل مشکلات فروش و بازاریابی شرکت های تجاری و همچنین تشخیص فرصت های رشد بازار آنها مشغول بوده که بعد از گسترش کارش، تصمیم می گیرد بخشی به نام "ارزیابی های نیلسون" را برای اندازه گیری میزان مخاطبین رایو، تلویزیون و مطبوعات راه اندازی کند. یکی از علل افزایش تقاضا برای استفاده از خدمات این شرکت، گسترش تبلیغات تلویزیونی و شرکت های تولید کننده انواع کالا بود. نیلسون پروژه ای را در سال 1952به اجرا درآورد که باعث شد مشتریان زیادی پیدا کند و بعد از مدتی کوتاه کارش چنان گرفت که مصم شد در بیش از 100 کشور شعبه احداث کند.

مستقر کردن دوربین هایی در خانه 1200 خانوداده که به ثبت برنامه های مورد علاقه آنها می پرداخت در آن زمان کار چندان ساده ای نبود، اما بالاخره انجام شد. حالا دیگر این روش های قدیمی جایشان را به روش های دیجیتالی با استفاده از قابلیت های بی سیم و باسیم در ارتباطات داده اند.

جواب سوالی را که اول این پست مطرح کردم، نمی دانم. اما این را هم می دانم که در زمان پخش سریال هایی مثل باغ مظفر، می توانید از صدای بلند تلویزیون های منازل اطراف کمال استفاده را ببرید و برای حظ بیشتر از این سریال حتی افکت خنده شان را هم داشته باشید. فقط کافی است که صدای تلویزیون خودتان را کاملا ببندید. این طوری در مصرف برق هم صرفه جویی کرده اید.

فکر کنم نیلسون اگر بیاید ایران، چند ماهی از مخاطبین میلیونی یک برنامه تلویزونی باوجود دارا بودن انواع و اقسام تبلیغات مستقیم و غیر مستقیم در آن هاج و واج بماند.